“Τα σχολεία μας συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται από το πολιτικό και εκκλησιαστικό κατεστημένο ως διαμορφωτές απόψεων και πεποιθήσεων, αφήνοντας σε δεύτερη και τρίτη μοίρα τις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας και των νέων ανθρώπων”
Γράφει: Στέλιος Στυλιανού
Ο νέος Υπουργός Παιδείας, κ. Πρόδρομος Προδρόμου, έκανε λόγο στην πρόσφατη εκδήλωση της Παγκύπριας Συνομοσπονδίας Γονέων, για ένα σχολείο που θα λειτουργεί ως «κοινότητα μάθησης» και που θα βιώνεται ως ένα «δεύτερο σπίτι» από τα παιδιά μας.
Δυστυχώς, τα συνθήματα και οι ωραίες περιγραφές, όσο εύηχα κι αν ακούγονται και απ’ όπου κι αν προέρχονται, δεν δίνουν λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της εκπαίδευσης.
Η δημόσια παιδεία έχει καθηλωθεί στο χτες, παραπαίει, αποτυγχάνει και οδηγείται σε ανυποληψία. Τα σχολεία μας έχουν ανάγκη από περισσότερο προσωπικό, επιμόρφωση και εξειδίκευση, πολύπλευρη και διεπιστημονική υποστήριξη, εργαστηριοποίηση των πλείστων μαθημάτων και μείωση των μαθητών ανά τμήμα.
Οι εκπαιδευτικοί, τα παιδιά και οι γονείς, επιζητούν τα τεχνολογικά μέσα, τις σύγχρονες μεθόδους και τα αναλυτικά προγράμματα που ενδιαφέρουν τη νέα γενιά και ακολουθούν διεθνή πρότυπα.
Χρειάζονται γενναίες υλικοτεχνικές επενδύσεις και προγραμματικές μεταρρυθμίσεις για να ακολουθήσουμε τους καλύτερους στην Ευρώπη και τον κόσμο. Κυρίως όμως χρειάζεται όραμα και ηγεσία, ένα σχέδιο εκκοσμίκευσης και εκσυγχρονισμού που θα απελευθερώσει το εκπαιδευτικό μας σύστημα και θα το καταστήσει επίκαιρο και αποτελεσματικό.
Σχολική πραγματικότητα και πολιτικές ευθύνες
Η ευθύνη για την αποτυχία της ελληνοκυπριακής εκπαίδευσης, για την αδυναμία της να συμβαδίσει με τις παγκόσμιες εξελίξεις και να ικανοποιήσει τις πολύπλευρες απαιτήσεις του σήμερα, θα πρέπει να αναζητηθεί πρώτιστα μέσα στο ίδιο το πολιτικό σύστημα και τις προτεραιότητες που θέτει διαχρονικά.
Τα σχολεία μας συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται από το πολιτικό και εκκλησιαστικό κατεστημένο ως διαμορφωτές απόψεων και πεποιθήσεων, αφήνοντας σε δεύτερη και τρίτη μοίρα τις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας και των νέων ανθρώπων.
Παράγουμε δογματικούς πολίτες χωρίς κριτική σκέψη, επιστημονικότητα και οικουμενική οπτική. Έχουμε μια παιδεία των αφηγημάτων και της μισαλλοδοξίας, του λειτουργικού αναλφαβητισμού και της σχολικής αποτυχίας, της βαθμοθηρίας, της «παπαγαλίας» και της καταφυγής στη φροντιστηριακή υποστήριξη.
Κάθε επένδυση και μεταρρύθμιση θα αποδεικνύεται ελλιπής και περιστασιακή, για όσο διατηρούνται οι νοοτροπίες που αντιλαμβάνονται τη δημόσια εκπαίδευση ως χώρο εξάσκησης ιδεολογικής, θρησκευτικής και φυλετικής ηγεμονίας.
Ο νέος Υπουργός Παιδείας, όπως ο προκάτοχός του αλλά και μια μεγάλη μερίδα των εκπαιδευτικών και της ηγεσίας τους, διαφωνούν με αυτή την προσέγγιση. Επιμένουν πως μπορούν να τετραγωνίζουν τον κύκλο, συνδυάζοντας τις επικρατούσες ιδεοληψίες και πρακτικές με το Διαφωτισμό, τις πανανθρώπινες αξίες και τις απαιτήσεις της εποχής.
Η εμπειρία, τα αποτελέσματα και οι αξιολογήσεις του εκπαιδευτικού μας συστήματος, τους διαψεύδουν. Το κυπριακό σχολείο της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας και διακυβέρνησης, το σχολείο της ανεξάρτητης, ενωμένης και ευρωπαϊκής Κύπρου, δεν μπορεί να οικοδομηθεί με τα υλικά του περασμένου αιώνα και τον αναχρονισμό του «Ελλάς-Ελλήνων-Χριστιανών».
Οι καιροί ζητούν μεγάλες αλλαγές και τους πρωτοπόρους που θα τις επιδιώξουν και θα τις υποστηρίξουν. Το μέλλον δεν περιμένει κανένα και τίποτα, απλά προσπερνά και καταδικάζει.
