Πώς η επιτυχία του χαλλουμιού αύξησε τον ανταγωνισμό στο εξωτερικό
Όταν ένα προϊόν είναι ιδιαίτερα πετυχημένο, αναπόφευκτα θα βρεθούν πολλοί που θα επιχειρήσουν να το αντιγράψουν. Και το εθνικό μας προϊόν, δεν αποτελεί εξαίρεση. O αυξημένος ανταγωνισμός όμως, οφείλει να οδηγήσει το κράτος και τις αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν τα αντανακλαστικά τους σε εγρήγορση για να προστατεύσουν το πρώτο εξαγώγιμο προϊόν της χώρας μας, διασφαλίζοντας κατά επέκταση και τις εξαγωγές.
Η πρωτιά που οδηγεί σε ανταγωνισμό
Αναμφισβήτητα, το χαλλούμι αποτελεί πλέον το πιο δυνατό χαρτί της χώρας μας στις εξαγωγές. Πιο συγκεκριμένα, οι εξαγωγές το 2023 άγγιξαν τα 313 εκατομμύρια ευρώ και τα 239 εκατομμύρια μέχρι τον Αύγουστο του 2024. Πίσω βέβαια από αυτή την αδιαφιλονίκητη πρωτιά, κρύβονται οι επίμονες και πολύχρονες προσπάθειες των κυπριακών εταιρειών που απαρτίζουν τον Σύνδεσμο Τυροκόμων Κύπρου, καθώς επίσης η σκληρή τους δουλειά, ο κόπος και οι θυσίες τους, για να γίνει το χαλλούμι και κατά επέκταση η ίδια η Κύπρος γνωστά σε όλο τον κόσμο.
Αυτό αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι τυροκομία αποτελεί έναν πυλώνα της ίδιας της οικονομίας, συνεισφέροντας σημαντικά στο ΑΕΠ της Κύπρου αλλά και στην απασχόληση, με πέραν των 15 χιλιάδων εργαζομένων. Ακριβώς αυτή η επιτυχία του χαλλουμιού οδήγησε αρκετά τυροκομεία στην Ευρώπη και διεθνώς, να προχωρήσουν στην παραγωγή άλλων τυριών σχάρας. Τα συγκεκριμένα είδη μπορεί να μην είναι τόσο καλά όσο το χαλλούμι, αλλά είναι πιο φθηνά λόγω της διαφορετικής διαδικασίας παραγωγής και της ελεύθερης χρήσης διαφόρων πρώτων υλών. Παρά την αδιαπραγμάτευτη υπεροχή του χαλλουμιού, ο αυξημένος ανταγωνισμός στη διεθνή αγορά δεν επιτρέπει σε καμία τον εφησυχασμό εκ μέρους της δικής μας πλευράς. Αντιθέτως, χρειάζεται η δέουσα προσοχή και ο απαιτούμενος σεβασμός, τόσο προς τους καταναλωτές σε Κύπρο και εξωτερικό, όσο και στο ίδιο το παραδοσιακό μας προϊόν, που είναι συνυφασμένο με την ιστορία του τόπου μας.
Η ευθύνη που βαραίνει το κράτος
Θα ανάμενε λοιπόν κανείς πως οι κρατικές υπηρεσίες, που είναι επιφορτισμένες με την προστασία του χαλλουμιού ΠΟΠ, θα είχαν αναπτύξει έναν αποτελεσματικό μηχανισμό ώστε να αντιμετωπίζουν άμεσα την παράνομη χρήση της ονομασίας Halloumi ή Hellim από εταιρείες του εξωτερικού, προβαίνοντας στις απαιτούμενες ενέργειες. Από τη στιγμή μάλιστα που το αυθεντικό προϊόν προστατεύεται εντός της ΕΕ ένεκα της κατοχύρωσής του ως προϊόν ΠΟΠ, ενώ στις τρίτες χώρες προστατεύεται μέσα από τα εμπορικά σήματα. Ιδιαίτερα, αν λάβουμε υπόψη και το γεγονός ότι βάσει της γνωμάτευσης της Νομικής Υπηρεσίας όλο το χαλλούμι που παράγεται στην Κύπρο και εξάγεται στο εξωτερικό πρέπει να πληροί τις προδιαγραφές ΠΟΠ, ακόμα και εάν εξάγεται σε χώρες που δεν εμπίπτουν στον κανονισμό του ΠΟΠ.
Άρα, όταν στη χώρα που γέννησε και παράγεται το χαλλούμι, οι κανονισμοί παρασκευής είναι τόσο αυστηροί, η ίδια αυστηρότητα οφείλει να επιδεικνύεται και σε σχέση με την προστασία του. Κάτι που δυστυχώς δεν ισχύει, καθώς το τελευταίο διάστημα παρατηρείται τόσο επιδείνωση του φαινομένου -με ολοένα και περισσότερες εταιρείες στο εξωτερικό να χρησιμοποιούν αυθαίρετα την ονομασία Halloumi ή Hellim- όσο και καθυστέρηση στην αντιμετώπιση του εκ μέρος των αρμόδιων υπηρεσιών της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο ρόλος του Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου
Από τη δική του πλευρά, ο Σύνδεσμος Τυροκόμων Κύπρου παραμένει σε εγρήγορση, ενημερώνοντας άμεσα όλους τους αρμόδιους κάθε φορά που εντοπίζει να χρησιμοποιείται παράνομα η ονομασία Ηalloumi ή Hellim στο εξωτερικό. Χωρίς όμως να διαθέτει την ευχέρεια για λήψη οποιονδήποτε μέτρων.
Να σημειωθεί ότι το φαινόμενο λαμβάνει ακόμα πιο ανησυχητικές διαστάσεις όταν τα περιστατικά αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς η εν λόγω χώρα αποτελεί τον κύριο προορισμό των εξαγωγών χαλλουμιού ΠΟΠ, αφού μόνο το 2023 οι εξαγωγές του παραδοσιακού μας προϊόντος έφτασαν το 47% στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αν λοιπόν δεν αντιμετωπιστεί με τη δέουσα προσοχή το ζήτημα της πειρατείας στο εξωτερικό, εκτός του ότι θα αποθρασυνθούν και άλλες εταιρείες, θα τεθεί σε σοβαρό κίνδυνο η εμπορία του χαλλουμιού ΠΟΠ από απομιμήσεις προϊόντων που δεν πληρούν τις προδιαγραφές, απειλώντας τη βιωσιμότητα των εξαγωγών του εθνικού μας προϊόντος. Και αυτό ένα πράγμα σημαίνει. Ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια να επαναπαυόμαστε.
Μιχάλης Κούλλουρος,
Λειτουργός, Τμήμα Βιομηχανικής Ανάπτυξης, Καινοτομίας & Περιβάλλοντος ΚΕΒΕ
Εκτελεστικός Γραμματέας Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου
