Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας τιμάται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου σε ανάμνηση μιας μεγάλης εκδήλωσης διαμαρτυρίας που έγινε το 1857 στη Νέα Υόρκη από εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας, οι οποίες διεκδικούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας.
Έκτοτε βεβαίως η γυναίκα κέρδισε πάρα πολλά. Ενδυναμώθηκε, διεκδίκησε, πέτυχε να μπει σχεδόν σε όλους τους μέχρι πρότινος ανδροκρατούμενους τομείς. Η δυναμική είσοδος της γυναίκας στην αγορά εργασίας άλλαξε άρδην τις δυτικές οικονομίες. Ανέδειξε νέες ανάγκες, έφερε νέες κοινωνικές τάσεις. Πιστέψαμε ότι πετύχαμε σχεδόν τα πάντα!
Η ισότητα κατοχυρώθηκε –τουλάχιστον νομικά - στις ευρωπαϊκές κοινωνίες αλλά τελικά αυτό δεν στάθηκε αρκετό από μόνο του για να προλάβει ή να αναιρέσει νέες μορφές ανισότητας έναντι των γυναικών, ούτε πέτυχε να αλλάξει ορισμένες ισχυρά παγιωμένες αντιλήψεις για το ρόλο της γυναίκας. Το χάσμα μισθοδοσίας, η περιορισμένη πρόσβαση των γυναικών σε θέσεις διοικητικής και πολιτικής εξουσίας, το αν-ισοζύγιο επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής παραμένουν σχεδόν στα ίδια επίπεδα εδώ και χρόνια. Την ίδια στιγμή η διεκδίκηση για την ισότητα των φύλων άρχισε να φθίνει ως έννοια και να φαντάζει πλέον σε πολλούς παλαιομοδίτικη.
Επικράτησε η αντίληψη ότι όταν κερδίσεις το μεγάλο, τα μικρά θα ακολουθήσουν από μόνα τους. Έτσι, εφόσον, για παράδειγμα, η γυναίκα μπήκε στην οικονομία θεωρείται ως δευτερεύον ζήτημα το ότι αμείβεται λιγότερα απ’ όσα ένας άντρας. Εφόσον η γυναίκα βρίσκεται στην εκπαίδευση, φαίνεται ως ασήμαντο να ασχοληθούμε με το πόσες λίγες γυναίκες υπάρχουν στον ακαδημαϊκό χώρο. Εφόσον οι γυναίκες έχουν χειραφετηθεί σεξουαλικά, θεωρείται πολυτέλεια να συζητήσουμε για σεξουαλικά δικαιώματα. Ενώ, εφόσον υπάρχουν ορισμένες γυναίκες σε δημόσια αξιώματα και θέσεις ευθύνης θεωρείται φεμινιστική υπερβολή να συζητάς για ανδροκρατούμενες πολιτικές δομές.
Αρκετές φορές μάλιστα οι ίδιες οι γυναίκες –ιδιαίτερα οι πλέον επιτυχημένες- απορρίπτουν τη συζήτηση για την ισότητα των φύλων ως αβάσιμη θεωρώντας ότι, η απαίτηση για ισότιμη συμμετοχή συνιστά ένα είδος ελεημοσύνης το οποίο θίγει τις ίδιες και το φύλο τους.
Μήπως όμως είναι καιρός να βγάλουμε έξω από το ντουλάπι την παρεξηγημένη έννοια της ισότητας και να της δώσουμε ξανά κάτι από την χαμένη της αίγλη, επανατοποθετώντας τα ζητήματα ισότητας των φύλων ανδρών και γυναικών σε μία πιο σύγχρονη και στερεή βάση;
Πιστεύω η απάντηση είναι εύκολη αν ρίξουμε μία κριτική ματιά γύρω μας. Επειδή αμέσως θα διαπιστώσουμε ότι η πραγματική εικόνα σε ότι αφορά την ισότητα απέχει πολύ από το εξιδανικευμένο που μπορεί να έχουμε στο μυαλό μας. Βεβαίως η ατζέντα της ισότητας έχει αλλάξει και περιλαμβάνει νέα ζητήματα όπως την ενδο-οικογενειακή βία, την ψηφιακή εκπαίδευση των γυναικών, τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, ή περιλαμβάνει παλαιότερα θέματα τα οποία έχουν πάρει καινούριες διαστάσεις όπως για παράδειγμα οι συνθήκες εργασίας, το γυναικείο σωματεμπόριο, η μητρότητα και ένα σωρό άλλα.
Σε κάθε περίπτωση όμως, τα πιο πάνω είναι καίρια αφορούν και επηρεάζουν όλους μας, την ποιότητα ζωής και το επίπεδο της δημοκρατίας μας. Γι αυτό η διεκδίκηση για την ισότητα είναι και επίκαιρη και ουσιαστική και αφορά και τα δύο φύλα εξίσου.
Γράφει: Ξένια Κωνσταντίνου
Πρόεδρος ΓΟΔΗΣΥ
