Παρά τις κατά καιρούς «γενναίες παραχωρήσεις» της δικής μας πλευράς, το Κυπριακό συνεχίζει να μοιάζει με ένα παιχνίδι εντυπώσεων, χωρίς όμως επί της ουσίας να γίνονται σημαντικά βήματα προόδου.
Καταλήγουμε δυστυχώς πάντα, στον ίδιο παρονομαστή. Εμείς να διαμαρτυρόμαστε για την αδιάλλακτη Τουρκία και η τουρκική πλευρά, με τις ισχυρές πλάτες, να συνεχίζει ανενόχλητη το δικό της αμανέ. Τα χρόνια ωστόσο περνούν. Ο χρόνος είναι αδυσώπητος. Οι πρόσφυγες πεθαίνουν και οι νέοι εγκαταλείπουν την Κύπρο σε αναζήτηση εργασίας, λόγω της οικονομικής κρίσης…
Παραμονές των ευρωεκλογών, η επίσκεψη του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζον Μπάϊτεν, απόσπασε γενικά, θετικά σχόλια και εντυπώσεις. Χωρίς να μηδενίζω την πολιτική σημασία της επίσκεψης, πιστεύω ωστόσο, πως ο αμερικανός αξιωματούχος έπραξε απλά το αυτονόητο. Ανέφερε και δημόσια αυτό που στην πράξη ισχύει, πως δηλαδή οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν μόνο την Κυπριακή Δημοκρατία. Παράλληλα, με επικοινωνιακούς και άλλους τρόπους φρόντισε να υποβαθμίσει την επίσκεψή του στα κατεχόμενα, για να διασκεδάσει τις ανησυχίες της Ε/κ πλευράς. Φρόντισε επίσης, μόλις πάτησε το πόδι του στο νησί, να διαψεύσει τις όποιες πληροφορίες για την υποβολή προτάσεων σε σχέση με τα ΜΟΕ και το Κυπριακό.
Ο κ. Μπάϊτεν μίλησε πολύ λίγο. Αναφέρθηκε στις πραγματικότητες, όπως αυτές προκύπτουν από τις αποφάσεις και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός για να μην πει κάτι περισσότερο. Οι εντυπώσεις, που άφησε, ήταν αρκετές για να δημιουργήσουν ένα κλίμα ευφορίας, στο πλαίσιο της πολιτικής αξιολόγησης της επίσκεψης, αφού τόσο η πολιτική ηγεσία όσο και η κυπριακή κοινωνία φθάσαμε στο σημείο μετά από σαράντα χρόνια τουρκικής κατοχής, να «πανηγυρίζουμε» ακόμα και για τα αυτονόητα, περιθωριοποιώντας εντελώς την ουσία. Κάτι που δυστυχώς αναγκαστήκαμε να θυμηθούμε λίγες μέρες αργότερα, κατά τη νέα συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον Ντερβίς Έρογλου.
Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ανάλωσε σχεδόν δύο ώρες για να πείσει τον Έρογλου ότι πρέπει να συζητηθούν όλες οι πτυχές του Κυπριακού. Του υπέδειξε μάλιστα, σε κάποια φάση, ότι εάν δεν κατατεθούν προτάσεις για όλες τις πτυχές του Κυπριακού και ειδικά στα θέματα που αφορούν το εδαφικό, το περιουσιακό, την ασφάλεια και τους εποίκους, τότε η διαδικασία δεν θα περάσει στην τρίτη φάση, αυτήν του «πάρε-δώσε». Η γνωστή τουρκική αδιαλλαξία εκδηλώθηκε και με την άρνηση του Έρογλου για δημιουργία σχετικής επιτροπής της Ε.Ε. με την εμπλοκή του απεσταλμένου της Ένωσης. Όταν τον ρώτησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εάν θέλει να τεθεί επικεφαλής άλλος εκτός του κ. Βαν Νούφελ, ο κατοχικός ηγέτης απέφυγε να δηλώσει οτιδήποτε. Απέρριψε επίσης τη σύσταση συγκεκριμένων τεχνικών επιτροπών ενώ έθεσε στο τραπέζι, ζητήματα που αφορούν το κεφάλαιο της διακυβέρνησης, προτάσσοντας τις πάγιες τουρκικές θέσεις.
Δεν χρειάστηκαν, λοιπόν, παρά λίγα εικοσιτετράωρα, για να ξαναζήσουμε την ωμή πραγματικότητα και όλοι μαζί να επικρίνουμε τον «σκληρό» Έρογλου. Μόνο που η σκληρή τουρκική στάση δεν είναι θέμα απλών εντυπώσεων. Είναι δυστυχώς η ουσία. Προκλητικά άκαμπτη παραμένει διαχρονικά η Άγκυρα στο Κυπριακό, χωρίς να επηρεάζεται από λόγια και διακηρύξεις. Ας αντιληφθούμε επιτέλους πως, ούτε οι Αμερικανοί, ούτε η ΕΕ, ούτε κανένας άλλος έχουν ασκήσει αποτελεσματικές πιέσεις στην Τουρκία.
Το έχω πει και το έχω γράψει πολλές φορές. Για δεκαετίες ήμασταν τα καλά παιδιά. Τι πετύχαμε; Η λογική του δίνω και αναμένω ότι θα πάρω, δεν οδήγησε πουθενά. Ας αφήσουμε λοιπόν τις εντυπώσεις. Ας ασχοληθούμε επιτέλους με την ουσία. Ας καθορίσουμε εμείς, την δική μας ατζέντα, και ας πάψουμε να αφήνουμε την πρωτοβουλία σε τρίτους. Ας πάψουμε να είμαστε προβλεπτοί. Ας ασκήσουμε πιέσεις, διεκδικώντας μέσα από μια πιο ολοκληρωμένη στρατηγική τα όσα δικαιούμαστε, ως χώρα μέλος της ΕΕ και των Ηνωμένων Εθνών. Ας διεκδικήσουμε υπεύθυνα σήμερα, προτού μας προλάβουν και πάλι οι εξελίξεις.
Γράφει: Αντιγόνη Παπαδοπούλου
