Ο Γλαύκος Κληρίδης χάραξε ανεξίτηλα τη σύγχρονη κυπριακή ιστορία και την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας έχοντας την πολιτική ικανότητα να συνδέει τα συμφέροντά της Κύπρου, παρά το μικρό της μέγεθος, με το μεγάλο πλέγμα των γεωστρατηγικών συμφερόντων στην περιοχή.
Ο ίδιος, μιλώντας στον καθηγητή και συγγραφέα Νιαζί Κιζίλγιουρεκ έλεγε, «Παίζεις σκάκι, πρέπει να βλέπεις έξι κινήσεις απέναντί σου, αν θέλεις να είσαι “champion” και να ξέρεις ότι τούτος θα κάνει αυτή την κίνηση, αυτός θα κάνει τούτη και γι’ αυτούς τους λόγους …».
Ακόμη και αν κάποιος διαφωνεί με επιμέρους πολιτικές και αποφάσεις που στήριξε ο Γλαύκος Κληρίδης, νομίζω ότι πολύ δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να αρνηθεί ότι εξέφρασε και σε σημαντικό βαθμό επέδειξε στη διαχείριση του εθνικού προβλήματος, όσο κανένας άλλος πολιτικός στην Κύπρο, πολιτικό ρεαλισμό. Ένας πολιτικός που έδωσε μάχες για τα συμφέροντα της πατρίδας του, ζυγίζοντας πάντοτε πολύ καλά τη διεθνή συγκυρία.
Ο ίδιος πάντοτε με διάθεση αυτοκριτική και έχοντας πλήρη επίγνωση των λαθών που μας οδήγησαν στα τραγικά γεγονότα του ’74 έλεγε «…δεν παρακολουθούσαμε τις διεθνείς εξελίξεις. Η μόνη εξέλιξη που παρακολουθούσαμε ήταν μέσα στην Κύπρο και πως θα πείσουμε τους άλλους ότι έχουμε δίκιο… Ένας statesman μετρά πρώτα τι περιθώρια έχει να κάνει συγκεκριμένες κινήσεις και ύστερα παίζει…».
Ο Γλαύκος Κληρίδης εκπροσώπησε το αντίπαλο δέος του «μακροχρόνιου αγώνα». Μέχρι και στις τελευταίες του συνεντεύξεις επέμενε να τονίζει ότι η πάροδος του χρόνου οδηγεί σε παγίωση των τετελεσμένων της κατοχής. Δυστυχώς δικαιώθηκε απόλυτα για αυτό. Χρόνο με το χρόνο τα δεδομένα επί του εδάφους παγιώνονται προς όφελος της Τουρκίας.
Ο Γλαύκος Κληρίδης υπήρξε ο πρώτος Κύπριος πολιτικός που υποστήριξε ανοικτά λύση του κυπριακού στη βάση της ομοσπονδίας. Το έπραξε αυτό γιατί ζυγίζοντας την μέχρι τότε πορεία του κυπριακού και λαμβάνοντας υπόψη τα όσα είχαν συζητηθεί στο πλαίσιο των ενδοκυπριακών συνομιλιών που είχαν προηγηθεί της καταστροφής του 1974, διαμόρφωσε την άποψη ότι η λύση ομοσπονδίας ήταν η καλύτερη επιλογή υπό τις περιστάσεις και η μόνη που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή και από τις δύο κοινότητες.
Ο Γλαύκος Κληρίδης δεν αναλωνόταν σε επιφανειακές αναλύσεις. Ούτε φλέρταρε με λύσεις τύπου «ενδιάμεση πορεία». Ο Γλ. Κληρίδης αντιλαμβανόταν πόσο πιο σύνθετα είναι τα πράγματα. Πόσες περισσότερες δυσκολίες αλλά και προοπτικές διανοίγονται από την κάθε κίνηση που θα έκανε στη «σκακιέρα του Κυπριακού». O Κληρίδης και πριν την εισβολή και μετά δέχτηκε τις πιο ακραίες και άδικες επικρίσεις που δέχτηκε πολιτικός στην Κύπρο όμως τις αντιμετώπισε με απαράμιλλη ψυχραιμία και αποφασιστικότητα χωρίς να χάνει το βλέμμα του από το στόχο που υπηρετούσε και το κοινό καλό.
Ούτε λιγοψύχησε όταν η Τουρκία απειλούσε με πόλεμο στο ενδεχόμενο ένταξής μας στην Ε.Ε.. Επειδή γνώριζε τι επέβαλλαν εκείνη τη στιγμή τα ευρωπαϊκά συμφέροντα. Είχε επίσης τη σοφία να επιμείνει όπως η Κύπρος ενταχθεί με τις υπόλοιπες εννέα υπό ένταξη χώρες επειδή γνώριζε πολύ καλά ότι την Κύπρο την ευνοούσε η ομαδική ένταξη και ότι μέσα στο πλέγμα της δυναμικής που δημιουργείτο αποδυναμώνονταν οι αντιδράσεις της Τουρκίας.
Αναλογιζόμενη τον Γλαύκο Κληρίδη, πιστεύω ότι η δικαίωση των αγώνων του θα είναι η ημέρα απελευθέρωσης και επανένωσης του νησιού. Δύο χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τον θάνατό του. Ας αναλογιστούμε τις πολιτικές παρακαταθήκες που μας άφησε και ας αντλήσουμε από αυτές μαθήματα πολιτικής σκέψης και δράσης.
Γράφει: Ξένια Κωνσταντίνου
Πρόεδρος ΓΟΔΗΣΥ
