Την περασμένη εβδομάδα συνάντησα τυχαία τον κ. Κωνσταντίνο.
Ο κ. Κωνσταντίνος είναι ο 96χρονος τελειόφοιτος φοιτητής πολιτικών επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Η κουβέντα μας περιστράφηκε γύρω από τη ζωή και τις σπουδές του. Στην ερώτηση μου πώς πήρε την απόφαση να ξεκινήσει πριν από τρία χρόνια το πτυχίο του στις πολιτικές επιστήμες, η απάντησή του με εξέπληξε. Είπε, ότι έχει το όραμα όταν θα πάρει το πτυχίο του να εμπλακεί σε μία εκστρατεία προώθησης της ελληνικής γλώσσας μέσα από υπουργεία και πανεπιστήμια άλλων χωρών. Δεν το σχολίασα και γι’ αυτό, ενδεχομένως να το εξέλαβε ως αμφισβήτηση και για τούτο συνέχισε, τονίζοντας μου «Να ξέρεις, ότι τίποτα δε γίνεται αν δεν έχεις όραμα!».
Η σκέψη του κ. Κωνσταντίνου γυρόφερνε στο μυαλό μου για αρκετές μέρες μετά. Πόσο σπάνιο είναι να έχεις όραμα για κάτι που αντικειμενικά, φαντάζει να είναι είναι εξαιρετικά δύσκολο. Να επιδιώκεις δηλαδή το αδύνατο, προτού ακόμη αυτό γίνει αδιανόητο.
Οι συζητήσεις για το κυπριακό μου φέρνουν συχνά στο μυαλό τη φράση του κ. Κωνσταντίνου. Αυτό γιατί αναλογίζομαι τις δυσκολίες που θα πέρασε ο ίδιος μέχρι να φτάσει ως εδώ και την ίδια στιγμή, την ευκολία με την οποία κάποιοι άλλοι είναι έτοιμοι να παραιτηθούν από την προσπάθεια λύσης του κυπριακού, με την πρώτη δυσκολία.
Επί της ουσίας, οι δηλώσεις του ηγέτη των Τ/κ από τη Νέα Υόρκη δε χαροποίησαν κανένα. Αντίθετα, η υπαναχώρηση στο θέμα της εφαρμογής των ευρωπαϊκών αρχών στο πλαίσιο της λύσης προκάλεσε θλίψη και εκνευρισμό. Όμως, παρόλο που δεν το δικαιολογώ, το κατανοώ. Πόσες φορές αλήθεια, δε, ακούσαμε - και μέχρι και σήμερα ακούμε - δηλώσεις από πολιτικούς, πρακτικά ανεφάρμοστες; Αποτελεί εξάλλου γεγονός ότι η κοινή γνώμη στην τ/κ κοινότητα είναι μοιρασμένη όσο αφορά στο ενδεχόμενο επίλυσης.
Θεωρώ επίσης ότι όταν γίνουν πιο ώριμες αναλύσεις η θέση περί μόνιμων παρεκκλίσεων θα αποσυρθεί και από την ίδια την τουρκοκυπριακή ηγεσία ως μη συμφέρουσα. Κυρίως επειδή δε διασφαλίζει την οικονομική βιωσιμότητα της κοινότητας.
Μπορεί κάποιος να διανοηθεί ότι θα ισχύουν ποσοτικοί περιορισμοί εγκατάστασης και αγοράς περιουσίας; Αυτό θα έχει ως άμεσο αποτέλεσμα οι Τουρκοκύπριοι να είναι αναγκασμένοι να πουλούν περιουσίες μόνο σε Τουρκοκύπριους. Η ζήτηση θα είναι τόσο περιορισμένη που η αξία της γης τους θα πατώσει με όσες αρνητικές επιπτώσεις αυτό συνεπάγεται στην οικονομική ευρωστία της κοινότητας.
Για να μην αναφέρω όλες τις υπόλοιπες θεσμικές, νομικές και άλλες διαστάσεις που έχει το όλο θέμα, πράγμα που καθιστά μάλλον αδιανόητο την αποδοχή μίας τέτοιας αντίληψης περί διζωνικότητας από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε κάθε περίπτωση προσωπικά πιστεύω ότι βγήκε κάτι καλό από την πρώτη φαινομενική «κρίση» στις συνομιλίες.
Πρώτο, αποφασίστηκε η εντατικοποίηση των συνομιλιών. Επειδή ναι μεν μπορεί να μην υπάρχουν χρονοδιαγράμματα αλλά ούτε και χρόνος για χάσιμο υπάρχει. Επιπλέον, η διχογνωμία που παρουσιάστηκε ανάγκασε όλους να προσεγγίζουν με μεγαλύτερη σοβαρότητα το θέμα των συνομιλιών. Όπως ανάφερε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ούτε υπεραισιοδοξία χρειάζεται αλλά ούτε και απαισιοδοξία.
Είναι φανερό ότι ορισμένοι πραγματικά αδημονούν να ανακοινωθούν οι τίτλοι τέλους σε αυτή τη διαδικασία η οποία ξεκίνησε με πολύ καλές προοπτικές και η οποία, φυσιολογικά, προχωρώντας, έφτασε σε σημείο που έχει και δυσκολίες και αντιδράσεις εκατέρωθεν. Αυτό όμως το οποίο είναι το πιο ουσιαστικό είναι πως η συζήτηση συνεχίζεται κανονικά, υπάρχει πρόοδος σε μια σειρά ζητημάτων ενώ θέματα όπως το περιουσιακό έχουν προχωρήσει πολύ περισσότερο από κάθε άλλη φορά προηγουμένως.
Η λύση του κυπριακού δεν ήταν και δε θα είναι ποτέ εύκολη υπόθεση. Αλλά αν το όραμα είναι αρκετά ισχυρό τότε η απάντηση στις όποιες δυσκολίες είναι περισσότερη δουλειά, περισσότερη προσπάθεια, περισσότερη επιμονή. Τουλάχιστον για όσους, θέλουν να υπηρετήσουν με τόλμη το όραμα να δουν σύντομα την Κύπρο ελεύθερη και επανενωμένη.
Γράφει: Ξένια Κωνσταντίνου
Πρόεδρος ΓΟΔΗΣΥ
