Ο Πρόεδρος δηλώνει αποφασισμένος ότι η πολιτεία θα οδηγήσει στην δικαιοσύνη αυτούς που διέπραξαν ποινικά αδικήματα και που έβλαψαν την οικονομία μας. Μακάρι να ευοδωθούν οι προσπάθειες.
Πόση ευθύνη όμως έχουν οι παράνομες και πόση οι νόμιμες πράξεις κάποιων για να φτάσουμε μέχρι εδώ; Και πόση ευθύνη πιθανόν να έχουν οι όποιες, καθόλα νόμιμες, πράξεις για αυτό που επέρχεται; Δεν θα ασχοληθώ με τις παράνομες πράξεις γιατί υπάρχουν ειδικοί. Θα ασχοληθώ με τις νόμιμες, λόγο και της ψήφισης του επίμαχου νομοσχεδίου για τις εκποιήσεις.
Νόμιμο ήταν και για τις τράπεζες να επενδύουν τις καταθέσεις και τα κεφάλαια τους εκτός Κύπρου και τελικά να τα χάνουν. Όπως νόμιμο (πιθανώς) ήταν και το κούρεμα που αποφασίστηκε με νομοθεσία εξπρές. Ίσως και το κλείσιμο της Λαϊκής. Με αυτές τις νόμιμες ενέργειες διαλύθηκε όμως το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα. Και τώρα οδεύουμε προς μια καθόλα νόμιμη διαδικασία εκποιήσεων που θα οδηγήσει τη χώρα σε οικονομική αναρχία και σε περισσότερη δυσπραγία. Ίσως τελικά οι νόμιμοι χειρισμοί να έβλαψαν πολύ περισσότερο από τις όποιες παράνομες πράξεις.
Υπάρχει όμως και μια άλλη διάσταση. Όσο περνά ο καιρός είναι έκδηλο ότι δεν επιχειρείται η διόρθωση της οικονομίας αλλά ο (νόμιμος) πολιτικός έλεγχος και η κηδεμονία της Κύπρου. Αυτό έχει επιτευχτεί πρώτα μέσω του ελέγχου της κρατικής οικονομίας και τώρα υλοποιείται ο έλεγχος του τραπεζικού συστήματος και της πραγματικής οικονομίας. Το κούρεμα, μια άκρως πολιτική απόφαση, διέλυσε το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα και μαζί διέβρωσε τη Ρωσική οικονομική επιρροή στη χώρα. Η κρατική οικονομία περιήλθε στην κηδεμονία ενός πολιτικά ελεγχόμενου συστήματος χρηματοδότησης, είτε της Τρόικας είτε των λεγόμενων ξένων αγορών.
Εξελικτικά μετατραπήκαμε σε πρωταθλητές Ευρώπης σε ΜΕΔ. Η ΕΚΤ επιβάλλει στις τράπεζες μας, εν μέσω μιας πρωτοφανούς κρίσης, τα ίδια τεστ αντοχής με τράπεζες σε χώρες που δεν έχουν κρίση. Και μας επιβάλει να επιλέξουμε είτε τις μαζικές εκποιήσεις είτε οι τράπεζες σας δεν επιβιώνουν. Η κυβέρνηση αποφάσισε να παραδοθεί η ΤΚ έναντι ενός δις σε Hedge Funds και αυτή θα κάνουν το «καθάρισμα ΜΕΔ». Θεωρεί ότι οι νέοι επενδυτές θα αρχίσουν από τους μεγαλοφειλέτες ενώ η αντιπολίτευση στοχεύει στην προστασία των μικρών. Αν καεί το δάσος (μεγάλοι) θα καούν και τα δέντρα (μικροί).
Η άνοδος της μετοχής της ΤΚ προϋποθέτει ταχύτατο ξεφόρτωμα πολλών ΜΕΔ και οι εκποιήσεις θα επιδιωχθούν μαζικά. Όποια μορφή και να έχει το νομοσχέδιο σε ένα-δύο χρόνια τα ίδια και χειρότερα θα έχουμε. Ότι καλύτερο σενάριο για άσκηση πολιτικής επικυριαρχίας σε ένα κράτος με μια τόσο ευάλωτη οικονομία. Στην απουσία έστω κάποιας μακροοικονομικής ένδειξης ανάκαμψης και χωρίς επιτόπιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που να λειτουργεί *δεν* εκποιείς. Αν το πράξεις αποφασίζεις ότι ξεπουλάς περιουσίες σε ξένα αρπακτικά. Για μια ημικατεχόμενη χώρα ο κίνδυνος εμπλοκής πολιτικά υποκινούμενων «επενδυτών» είναι πολύ υπαρκτός.
Υπάρχουν λύσεις για τα ΜΕΔ; Πολλοί εδικοί εξέφρασαν απόψεις. Οι οδηγίες της ΚΤ προς τις τράπεζες είναι αρκούντως ευέλικτες. Από στρατηγικής και πολιτικής σκοπιάς εισηγήθηκα πρόσφατα τη συμμετοχή του κράτους στην ανακεφαλαιοποίηση της ΤΚ. Και εξήγησα πώς να γίνει και ποια θα είναι τα οφέλη. Πολιτικά, οικονομικά και κυρίως στρατηγικά. Για όσους θυμούνται (η αμνησία είναι στα ύψη τελευταία), παραπέμπω στη συνέντευξη Αβέρωφ στο Φιλελεύθερο, 25/03/2012 που έλεγε τα ίδια. Γνωρίζω τις πιθανές αντιδράσεις μιας τέτοιας πρότασης. Ειδικά από το ΔΝΤ. Αυτοί όμως βρίσκονται σε εντεταλμένη πολιτική υπηρεσία. Σε άλλες χώρες (ΗΠΑ, Βρετανία) με παρόμοια προβλήματα το κράτος μπήκε δυναμικά στις τράπεζες. Έβγαλε κέρδος και θωράκισε την αξιοπιστία του συστήματος. Αυτές οι χώρες δεν είχαν επενδυτές να «διασώσουν» τις τράπεζές τους;
Η κυβέρνηση επέλεξε ούτε καν να συζητήσει συμμετοχή του κράτους στην ΤΚ. Γιατί «φυλάγει» τις αγορές για τις μελλοντικές του ανάγκες. Σύντομα θα έχει διπλό πρόβλημα γιατί με ένα ολικά εκτροχιασμένο τραπεζικό σύστημα τα δημοσιονομικά θα πάρουν ανάλογη πορεία. Και οι λεγόμενες αγορές θα του συμπεριφερθούν ανάλογα.
Το Κυπριακό κράτος είναι σήμερα παντελώς αναξιόπιστο στα μάτια ενός επενδυτή. Γιατί η κυβέρνηση είναι εντολοδόχος και όχι ο πραγματικός διαχειριστής της οικονομίας του τόπου. Ούτε δομικό οικονομικό σχεδιασμό εκπονεί.
Βρισκόμαστε σε έκτακτη ανάγκη. Και οι λύσεις δεν μπορεί να είναι συμβατικές. Η αντιπολίτευση έχει επίσης ευθύνη να προτείνει ριζοσπαστικές λύσεις. Αναγνωρίζω ότι η προηγούμενη κυβέρνηση διέπραξε λάθη. Η παρούσα όμως διακυβέρνηση έχει όλα τα δεδομένα ενώπιον της και δεν φαίνεται καθόλου έτοιμη να διαχειριστεί την κρίση ούτε οικονομικά αλλά ούτε και πολιτικά. Με τους χειρισμούς της μας οδηγεί στον όλεθρο και στην ολική κηδεμονία. Και το Κυπριακό θα είναι το μεγάλο θύμα. Μακάρι να έχω λάθος.
Γράφει: Σταύρος Μαλάς
