Ενσυναίσθηση. Αυτή η μοναδική ικανότητα που μας επιτρέπει να καταλαβαίνουμε πως νιώθει ο άλλος.
Μας καθιστά επίσης ικανούς να συμπάσχουμε με την λύπη, τους φόβους, τις αγωνίες του. Γιατί καλή είναι η συζήτηση για τις νομικές και πολιτικές πτυχές του κυπριακού. Όσοι όμως νομίζουν ότι ο μισός αιώνας διαχωρισμού άφησε τις γριούλες στα χωριά να αναρωτιούνται για την εκ περιτροπής προεδρία, πολύ φοβάμαι πως όχι μόνο έχασαν την ενσυναίσθησή τους, αλλά και την επαφή με την πραγματικότητα.
Τον άνθρωπο
Επί του προκειμένου τον τουρκοκύπριο που έζησε στα λεγόμενα χρόνια της ειρήνης. Όλοι μας έχουμε ακούσει τέτοιες ιστορίες από παλαιότερους. Προσωπικά, ακούγοντας αρκετές από αυτές καθώς μεγάλωνα, συχνά αναρωτιόμουν πώς ήταν δυνατόν να φτάσουμε στην καταστροφή. Στα εθνικά ξεκαθαρίσματα, στις μαζικές δολοφονίες και εν τέλει, σε αυτό που ζούμε τα τελευταία σαράντα χρόνια. Τον παραλογισμό μιας διχοτομημένης χώρας.
Γάμοι, βαφτίσια και γιορτές
Ερχόντουσαν στα δικά μας, πηγαίναμε στα δικά τους, αυτά ακούσαμε όλοι. Συχνά φτιάχνω μια εικόνα στο μυαλό μου όπου όλο το χωριό κάθεται μαζί στο τραπέζι, ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι. Στις χαρές των δικών μας εκείνοι, στις χαρές των δικών τους εμείς. Ήταν όμως ίσοι με εμάς στο τραπέζι; Ήταν άραγε ίσοι με εμάς στο χωριό; Στις δουλειές, στο μεροκάματο; Ήμασταν ως πλειοψηφία αυτού του νησιού γενναιόψυχοι μαζί τους ή μήπως μας έφαγε η σκατοψυχιά;
Γριούλα
Σε ένα χωριό που ζούσαν μαζί πριν από την εισβολή ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι, βρέθηκε ένας σκηνοθέτης συνομιλώντας με τις γιαγιάδες και τους παπούδες για τα “καλά εκείνα χρόνια”.
-Περνούσατε καλά γιαγιά;
-Περνούσαμε ωραία γιε μου.
-Δεν είχατε προβλήματα Έλληνες και Τούρκοι;
-Ίντα προβλήματα γιε μου, μια χαρά επερνούσαμε.
-Ήταν καλά πλάσματα οι τουρκοκύπριοι γιαγιά;
-Ήταν καλοί οι βρωμόσσιυλλοι.
Κακία;
Όχι βέβαια. Η αθωότητα και ο αυθορμητισμός στην απάντηση της γιαγιάς, δείχνει όμως κάτι. Ότι ακόμα και όταν δεν τους βλέπαμε εχθρικά, πάντα τους βλέπαμε ως τουλάχιστον υποδεέστερους. Να βάλουμε για λίγο τον εαυτό μας στη θέση τους; Είπαμε, ενσυναίσθηση. Αλήθεια, το ξέρετε ότι πολλοί τουρκοκύπριοι γνωρίζουν (άλλοι το θυμούνται ακόμα) ότι πάντα τους βλέπαμε ως “βρωμόσσιυλλους”; Κιοπέκ, τους φωνάζαμε, σκυλιά δηλαδή.
Και δυστυχώς, ποτέ με την έννοια του πιστού και παντοτινού φίλου.
Ήταν άλλωστε, καλοί για βρωμόσσιυλλοι.
Γράφει: Παναγιώτης Σταυρινίδης
