Είναι γεγονός ότι το κυπριακό πρόβλημα είναι αρκετά σύνθετο και ως εκ της φύσεώς του επιτρέπει τη διατύπωση ταυτόσημων αλλά και εκ διαμέτρου αντίθετων απόψεων, οι οποίες, αν μη τι άλλο, ενθαρρύνουν το γόνιμο διάλογο και τη συζήτηση.
Ως γενική διαπίστωση, θα πρέπει να πω ότι τα τελευταία 40 χρόνια η Κυπριακή Δημοκρατία ακολουθεί μια σταθερή στρατηγική στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, η οποία παρά το πέρασμα του χρόνου, δεν έχει μεταβληθεί, ούτε έχει διαφοροποιηθεί ουσιαστικά.
Ένεκα του ότι σήμερα πολλοί μιλούν για αλλαγής στρατηγικής, επιτρέψτε μου να επιστρατεύσω το παράδειγμα που χρησιμοποίησε ο Υπουργός Εξωτερικών ο κ. Κασουλίδης σε πρόσφατη δημόσια παρουσίασή του, ερμηνεύοντας τις έννοιες της στρατηγικής και της τακτικής. Η διάκριση του περιεχομένου των δύο αυτών εννοιών έχει ιδιαίτερη σημασία και μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα ποια δεδομένα μεταβάλλονται, ποια δύνανται να μεταβληθούν καθώς και ποια παραμένουν σταθερά μέσα από το χρόνο.
Η σημασιολογική σχέση στρατηγικής και τακτικής είναι η σχέση του όλου και του επιμέρους. Του γενικού και του ειδικού. Μπορεί η στρατηγική μας να παραμένει σταθερή, αφού η ομοσπονδιακή επίλυση του κυπριακού αποτελεί στρατηγικά εθνικό στόχο, οι τακτικές όμως προς επίτευξη του στόχου δύνανται και πρέπει να προσαρμόζονται και να λαμβάνουν υπόψη όλες τις βασικές μεταβλητές, αλλά και τις παραμέτρους που επηρεάζουν τον στρατηγικό στόχο.
Όπως είναι γνωστό, η στρατηγική για εξεύρεση λύσης του Κυπριακού, καθορίζεται εν πολλοίς από την ίδια την ιστορία του προβλήματος. Από τις αποφάσεις, τις συμφωνίες, τα Ψηφίσματα και όλα τα νομικά κείμενα που έχουν εκδοθεί κατά καιρούς σε πολυμερές επίπεδο.
Διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις υποστήριξαν και υποστηρίζουν τη λύση του Κυπριακού στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, η οποία απορρέει από τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου 77-79, τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, τις κατά καιρούς ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου, τη συμφωνία της 8ης Ιουλίου αλλά και από το Κοινό Ανακοινωθέν του Φεβρουαρίου του 2014.
Αποτελεί καθολική διαπίστωση το γεγονός ότι οι τακτικές των τελευταίων 40 χρόνων δεν έχουν φέρει αποτέλεσμα, ένεκα κυρίως της αδιαλλαξίας της Αγκύρας. Για αυτό ακριβώς το λόγο, σε αυτή τη νέα διαδικασία, πριν ακόμα ξεκινήσει, προσπαθήσαμε να προσδώσουμε κάποια νέα στοιχεία, ακολουθώντας διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά στη μεθοδολογία και στον τρόπο πραγματοποίησης των διαπραγματεύσεων.
Τα νέα αυτά στοιχεία εντοπίζονται στην πραγματοποίηση συνομιλιών σε επίπεδο διαπραγματευτών, στη δυνατότητα που μας παρέχεται για πρώτη φορά να συνομιλήσουμε απευθείας με την Τουρκία καθώς στη συνεχιζόμενη προσπάθεια για εμπλοκή της ΕΕ στις συνομιλίες μέσω της παρουσίας ειδικού απεσταλμένου, ενεργότερη εμπλοκή των Η.Π.Α. κτλ.
Έχουμε καταλήξει στη συμφωνία επί του Κοινού Ανακοινωθέντος, το οποίο καταγράφει τις βασικές παραμέτρους και πτυχές στις οποίες θα εδράζεται η λύση του Κυπριακού. Το Κοινό Ανακοινωθέν δεν αποτελεί ούτε τη λύση του προβλήματος, ούτε ενδιάμεση συμφωνία. Από το κείμενο του ανακοινωθέντος δεν μπορεί να παρεκκλίνει η ΤΚ πλευρά, και οι προτάσεις που καταθέτει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα πρέπει να είναι σύμφωνες με τις πρόνοιες του Ανακοινωθέντος.
Έχουμε ακούσει από διάφορους ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με τη συμφωνία επί του Κοινού Ανακοινωθέντος έχει προβεί σε πρωτόγνωρες υποχωρήσεις και ότι έχει διολισθήσει από θέσης αρχής. Έχουν ακουστεί πολλές ερμηνείες επί συγκεκριμένων πτυχών του Ανακοινωθέντος. Δυστυχώς, κάποιες πολιτικές δυνάμεις, ερμηνεύουν ή αν θέλετε παρερμηνεύουν το κοινό ανακοινωθέν, με τρόπο που ούτε η τουρκική πλευρά δεν τόλμησε να το ερμηνεύσει. Ούτε καν οι επιμέρους προτάσεις που κατέθεσε η ΤΚ πλευρά στις διαπραγματεύσεις δεν ενέχουν τις ερμηνείες που αποδίδουν κάποιες πολιτικές δυνάμεις στο εσωτερικό. Αυτό ξεκάθαρα θα πρέπει να προβληματίσει.
Κατά την άποψη μου, η στρατηγική που υπάρχει για επίλυση του κυπριακού θα πρέπει να παραμείνει σταθερή. Αυτό που πρέπει να προσαρμοστεί και να τυγχάνει μιας συνεχούς αξιολόγησης είναι η τακτική που ακολουθούμε. Όσοι κατακρίνουν και απορρίπτουν το Κοινό Ανακοινωθέν θα πρέπει επιτέλους να εξηγήσουν στον Κυπριακό λαό τις εναλλακτικές προτάσεις που προτείνουν. Και εάν θεωρούν ότι με τις τακτικές τους υπάρχουν πιθανότητες επίλυσης του Κυπριακού.
Η Κύπρος αναβαθμίζεται. Ο νέος προσανατολισμός στην εξωτερική μας πολιτική έχει δώσει ένα νέο στίγμα στο κράτος. Αυτό του αξιόπιστου και συνεπούς εταίρου που έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου για αντιμετώπιση των διαφόρων προκλήσεων ασφαλείας. Ενός ρόλου στην εξωτερική πολιτική που έχει αναγνωριστεί από τους εταίρους, με αποτέλεσμα η Κύπρος να θεωρείται, να δρα και να πολιτεύεται ως στρατηγικός εταίρος. Όλα αυτά, οι πολιτικές μας, οι επιτυχίες στην εξωτερική πολιτική, έχουν αναβαθμίσει το κράτος. Του έχουν επιτρέψει να αποκτήσει την υπόσταση που δεν είχε ποτέ προηγουμένως.
Εμείς πιστεύουμε ότι με υπεύθυνη διεκδίκηση και συνετό πατριωτισμό θα καταφέρουμε να επανενώσουμε την πατρίδα μας και να την απαλλάξουμε από τα δεινά και τους κινδύνους που εγκυμονούν από τη διαιώνιση της υφιστάμενης κατάστασης.
Γράφει: Νίκος Τορναρίτης
