Είμαστε αλέγκρος λαός. Αυτό δεν μπορεί να μας το πάρει κανείς.
Και μέσα στην αλεγκροσύνη μας είμαστε και ολίγον τι υπερβολικοί στις αντιδράσεις και στις προσεγγίσεις μας.
Είμαστε εκείνοι που, αν καούν από ένα σπίρτο, μιλάνε για εγκαύματα τρίτου βαθμού. Και αν τους πουν «σήμερα κερνάει το μαγαζί», θα φάνε μέχρι να πεθάνουν από ρήξη στομάχου.
Πριν κάποια λίγα χρόνια, λοιπόν, ο μέσος συμπατριώτης μας «φοβόταν» να πάει στον γιατρό, μήπως και του έλεγε ότι έχει κάτι που χρειάζεται θεραπεία και δεν είχε τη δυνατότητα να καλύψει τα έξοδά της.
— Άντε τώρα να πρέπει να κάνω εγχείρηση και να μείνω και τρεις μέρες μέσα στην κλινική. Καλύτερα να την αφήσω βουλωμένη την αρτηρία και ό,τι γίνει. Μπορεί να με λυπηθεί η καρδιά και να φυτρώσει μία καινούργια.
Μετά ήρθε το ΓΕΣΥ. Και ως γκρινιάρηδες και αυθεντίες στη διύλιση του κώνωπα και στην κατάποση του κάμηλου, το ένα μας βρώμαγε, το άλλο μας ξίνιζε.
Αφήσαμε τη μεγάλη εικόνα στην άκρη — που είναι ότι σε τεράστιο βαθμό οχυρώθηκε η υγεία μας και απέκτησε μπόνους βοήθεια η βιωσιμότητά μας — και αρχίσαμε να ενοχλούμαστε από τις αμοιβές και τις παροχές των γιατρών. Μετά μας ενοχλούσε ότι πρέπει να περάσουμε, π.χ., από τρεις γιατρούς για να μας γραφτούν οι τάδε εξετάσεις, ότι είναι υπερβολικό το ποσοστό συν-συμμετοχής σε ένα φάρμακο και άλλα τέτοια, μικρότερα και μεγαλύτερα.
Όχι ότι αδίκως εντοπίζαμε κάποιες ατέλειες ή παθογένειες στο σύστημα υγείας. Αλλά ξεχνούσαμε — και ξεχνάμε — πως πρόκειται για ένα σχετικά νεοσύστατο σύστημα, το οποίο προσπαθεί να παραμείνει βιώσιμο και να διορθώσει τα λάθη του για να γίνει καλύτερο και να βρίσκεται εκεί και για τις επόμενες γενιές.
Η μεγάλη εικόνα, λοιπόν, που συστηματικά προσπερνάμε, είναι ότι Έχουμε Δωρεάν Υγεία.
Ξέρεις πόσες χώρες στον κόσμο έχουν δωρεάν υγεία στο βαθμό που έχουμε εμείς;
Λιγότερες από 3 στις 10.
Στις ΗΠΑ, ας πούμε — ένα κλασικό παράδειγμα αντιλαϊκής πολιτικής στο θέμα της υγείας — υπάρχει ιδιωτικό σύστημα υγείας. Αν μπορείς να καλύψεις τα έξοδά του, καλώς. Αν όχι, πεθαίνεις από γρίπη, που λέει ο λόγος.
Εμείς, λοιπόν, που έχουμε αυτή την παροχή — με όλα τα περιθώρια βελτίωσης που «σηκώνει» — δεν την εκτιμούμε. Και αυτή είναι η στενάχωρη αλήθεια.
Λες και είμαστε η Αλίκη και παραγγέλνουμε στον παντοπώλη:
-Κυρ Στέφανε, βάλε και μία κολονοσκόπηση. Βάλε μου και μία ανάλυση αίματος για B12. Και αν δεν έχεις δουλειά αύριο, να έρθω να μου κάνεις και μία ανοικτής καρδιάς;
Πας στο φαρμακείο και σε ρωτάει ο φαρμακοποιός:
— Έχεις συνταγή για το 1, το 2 και το 3. Ποιο να βάλω;
— Βάλ’ τα όλα, μωρέ.
Εν τω μεταξύ, στο σπίτι έχεις 2–3 κουτιά από το καθένα. Γιατί;
Τα κάνεις συλλογή; Είναι συλλεκτικά; Έχεις το φαρμακευτικό κατοχικό σύνδρομο;
Αυτά — και άλλα τόσα — είναι τυχαία παραδείγματα που αποδεικνύουν τη γενική μας στάση απέναντι στο οτιδήποτε. Όταν αυτό το «οτιδήποτε» είναι δωρεάν (ή νομίζουμε ότι είναι δωρεάν), χάνουμε την αίσθηση της αξίας του και το αντιμετωπίζουμε σαν αναμνηστικό φανελάκι σε εκδήλωση: εκείνο που θα σου το δώσουν σε small επειδή τελείωσαν τα άλλα νούμερα, ενώ εσύ φοράς XL — κι όμως, θα το πάρεις.
Έλα μωρέ. Τσάμπα είναι. Κάτι θα βρω να το κάνω.
Στο ΓΕΣΥ δεν είναι έτσι. Η «υπερκατανάλωση» παροχών θα αφήσει κάποιον άλλον χωρίς …μπλουζάκι. Και γυμνός κάποιος μπορεί και να μην επιζήσει.
Ο Παπα - Ράτσης
