«Είμαστε στην αρχή του δρόμου. Και δεν πρόκειται να γίνουν πολλά βήματα σε σύντομο χρονικό διάστημα αν δεν αλλάξουμε τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τα θέματα αυτά.».
O σεβασμός της χώρας μας στους συμπολίτες μας με ιδιαιτερότητες δείχνει και το επίπεδό μας. Η πρόσβαση των συμπολιτών μας με αναπηρίες στους δημόσιους χώρους, στους χώρους κοινής ωφελείας, είναι δύσκολη έως και αδύνατη σε πολλές περιπτώσεις. Είναι δύσκολο σε όσους από μας δεν το έχουμε ζήσει, δεν το έχουμε αντιμετωπίσει. Πολλοί το αντιλαμβανόμαστε, σε ένα βαθμό, όταν γεννήσουμε και χρησιμοποιούμε παιδικό καρότσι. Αλλά, σίγουρα, δεν μπορεί να συγκριθεί με την καθημερινή προσπάθεια των ΑμΕΑ για διακίνηση.
Η έρευνα της Μιράντας Λυσάνδρου στην εφημερίδα Πολίτης την περασμένη Κυριακή, ξεγύμνωσε την πραγματικότητα. Το 90% των χώρων, εκκλησιών συμπεριλαμβανομένων, στους δρόμους της Λήδρας, της Ονασαγόρου και της πλατείας Φανερωμένης δεν είναι προσβάσιμοι από τους ΑμΕΑ. Σκεφτείτε τι γίνεται στους άλλους δρόμους, που η εμπορικότητα και η επισκεψιμότητά τους είναι σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα. Οι νόμοι υπάρχουν, αλλά, μάλλον, εφαρμόζονται επιλεκτικά. Θυμάμαι τη σχετικά πρόσφατη ιστορία με ένα φαρμακείο στον Στρόβολο, τον ιδιοκτήτη του οποίου ανάγκασαν να κάνει ράμπα για να μπορέσει να λειτουργήσει το φαρμακείο του. Και δεν πιστεύω πως είναι θέμα σκληρότερης ή όχι αντιμετώπισης από δήμο σε δήμο ή από επαρχία σε επαρχία. Είναι καθαρά θέμα νοοτροπίας, έλλειψης στοιχειώδους σεβασμού στους ανθρώπους αυτούς και «θυσίας» των κανονισμών και των νόμων στον βωμό της εμπορικότητας και του κέρδους. Κλείνουμε τα μάτια στα προφανή, κανείς ανταγωνιστής δεν διαμαρτύρεται, γιατί δεν βολεύει κανέναν και η ζωή συνεχίζεται.
Η ιστορία αυτή αποδεικνύει, όμως, και μια άλλη τραγική πτυχή. Εκτός από έλλειψη αλληλεγγύης και κατανόησης σε μια ομολογουμένως μικρή, σε αριθμό και ποσοστό, ομάδα συμπολιτών μας, δεν έχουμε ούτε τουριστική αντίληψη. Ή μάλλον, αποδεικνύει πως οι ευαισθησίες μας στο τουριστικό μας προϊόν ξεκινούν και τελειώνουν ακόμα και σήμερα στο δίπτυχο ήλιος και θάλασσα. Δεν κατανοήσαμε πως αυτό και μόνο το γεγονός μας αφήνει εκτεθειμένους στους ΑμΕΑ τουρίστες, που επισκέπτονται την Κύπρο και σίγουρα κλείνει την πόρτα σε άλλους πιθανούς επισκέπτες. Οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα το πρώτο στοιχείο που θα κοιτάξουν για να επισκεφτούν έναν προορισμό είναι η ευκολία πρόσβασής τους. Και σίγουρα διαγράφουν τη χώρα μας.
Παρόλα αυτά είμαι αισιόδοξος. Έχω την αίσθηση πως οι κοινωνικές ευαισθησίες των συμπολιτών μας είναι αυξημένες σήμερα. Σε αυτό σίγουρα βοηθούν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου έχουν τη δύναμη, για παράδειγμα, να κλείσουν ένα μαγαζί που σκότωσε ένα κατοικίδιο και να κάνουν «ρόμπα» οποιονδήποτε στάθμευσε το αυτοκίνητό του σε χώρο για αναπηρικά οχήματα. Βλέπω και μια ενεργητικότερη και, μάλιστα, στο σωστό πλαίσιο, δράση των συνδέσμων. Έχουν σήμερα ξεφύγει από τον ρόλο του «ζητιάνου», όπου ήταν εγκλωβισμένοι για πολλές δεκαετίες και διεκδικούν με περηφάνια και αξιοπρέπεια το δικαίωμα ισότιμης αντιμετώπισης στην κοινωνία και στη ζωή.
Είμαστε στην αρχή του δρόμου. Και δεν πρόκειται να γίνουν πολλά βήματα σε σύντομο χρονικό διάστημα, αν δεν αλλάξουμε τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τα θέματα αυτά. Αν δεν υπάρξει συνολική, άμεση και οριζόντια αντιμετώπιση, σε δέκα χρόνια εδώ θα είμαστε και θα γράφουμε παρόμοια άρθρα. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει η βούληση για να γίνει αυτό. Στοιχίζει και θα πάρει χρόνο, αλλά δεν έχουμε άλλη επιλογή. Η ωρίμασή μας ως κοινωνία σε θέματα που αγγίζουν τις πιο ευαίσθητες χορδές μας θα αποδείξει πως όντως πιστεύουμε και κάνουμε πράξη όλα όσα κατά καιρούς με στόμφο διατυμπανίζουμε. Η προσπάθειά μας για να μεταπηδήσουμε στην κατηγορία των φυσιολογικών χωρών δοκιμάζεται από τα πιο εύκολα και απλά στην κατανόηση. Για τα πιο πολύπλοκα, δεν έχουμε δρόμο, έχουμε βουνά και θάλασσες.
Γράφει: Δημήτρης Μ. Δημητρίου
Follow me: @dmdemetriou
