Διαβάζοντας το κείμενο του φίλου Διονύση Διονυσίου («Οι κοπρίτες και ο Αναστασιάδης» Πολίτης 2/6/2014), ο οποίος κατέχει από ιστορία, διερωτώμαι γιατί να επιμένει σε κάτι τόσο ανιστόρητο.
Πραγματικά εκπλήττει η στρεβλή εικόνα της Κυπριακής ιστορίας και ο μη ισορροπημένος τρόπος αντιμετώπισης των γεωπολιτικών συμφερόντων. Μας λέει ο φίλος Διονύσης: «η Ρωσία προτείνει στην Κύπρο τον εύκολο δρόμο που ακολουθούσαμε από τη δεκαετία του 1960.» Μα είναι δυνατόν κάποιος να ισχυρίζεται σοβαρά ότι το 1960 ακολουθήσαμε «εύκολος δρόμος»; Τι ήταν εύκολο τότε; Ας το τεκμηριώσει τουλάχιστον.
Η όλη ανάλυση δυστυχώς βρίθει από ανακρίβειες και κυνισμό. Έτσι έχουμε ένα επιλεκτικό, μονόπλευρο «αντιιμπεριαλισμό» α-λα-καρτ για τον «νέο μεγαλορωσισμό» που αποτελεί απλώς «συνέχεια του τσαρισμού». Κανένα ιμπεριαλιστικό συμφέρον δεν αναλύεται για τις ΗΠΑ. Είναι σαν να μην έχει γραφτεί τίποτε από δεκάδες διαπρεπείς ιστορικούς για τις ΗΠΑ και την Κύπρο, σαν να μην υπάρχει αυτή τη στιγμή κανένα γεωπολιτικό παιγνίδι στην Εγγύς και Μέση Ανατολή.
Ας ανατρέξει ο φίλος Διονύσης στο συνεργάτη του Μακάριο Δρουσιώτη, ο οποίος πριν κάνει το μεγάλο σάλτο προς Δυσμάς είχε ασχοληθεί εκτενώς με τις ίντριγκες των ΗΠΑ και της CIA στη Κύπρο, Ελλάδα και Τουρκία. Όπως και ο Δρουσιώτης, διολισθαίνει μαζί του σε σοβαρότατα λάθη αναλύσεις. Πολλά από τα παλαιότερα κείμενα του τελευταίου είναι ιδιαίτερα προβληματικά, κυρίως γιατί στερούνται το αναγκαίο αναλυτικό υπόβαθρο. Ως ερευνητικός δημοσιογράφος που σέβεται διαθέσιμα τεκμήρια, θα απόφευγε την ερασιτεχνική συνομωσιολογία θέτοντας τα ζητήματα στο πλαίσιο μιας πραγματικής ιστορικής προοπτικής και διαλεκτικής. Υπό αυτό πρίσμα τα πολιτικά φαινόμενα γίνονται κατανοητά μέσα από τα ευρύτερα και τα συγκεκριμένα δομικά, γεωπολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα κι όχι ως μεμονωμένα ή εξαιρέσεις. Ο κ. Δρουσιώτης απλώς άλλαξε «στρατόπεδο» τελευταία. Μεταπήδησε από τον συνωμοσιολογικό εθνικισμό (είχε χαρακτηρίσει τις Ιδέες Γκάλι «τέταρτο Αττίλα»), ο οποίος είχε αντιαμερικανικό/ αντι-Νατοϊκό προσανατολισμό σε ένα συνωμοσιολογικό αντιρωσισμό και φιλοαμερικανισμό. Στα πλαίσια του αναθεωρητισμού του έφτασε στο συμπέρασμα ότι για το πραξικόπημα του 1974 φταίνε οι Ρώσοι. Δυστυχώς, μαζί με άλλους κύκλους έχουν στραφεί σε ένα αντιρωσισμό που είναι μοδάτος και καλλιεργείται σε πολλές δυτικές χώρες ως νέου τύπου ψυχρός πόλεμος. Στα ίδια περίπου συμπεράσματα, δηλαδή ότι πρέπει να επιλέξουμε την Δύση (ΗΠΑ/ΕΕ/ΝΑΤΟ/Συνεταιρισμό για Ειρήνη κτλ) καταλήγει και ο Αντρέας Παράσχος, ο οποίος όμως αποφεύγει τον αντιρωσισμό.
Είναι ιδιαίτερα πολιτικά προβληματική η προσέγγιση τούτη, τόσο από μια realpolitik οπτική, όσο από την άποψη μιας κριτικής θεώρησης των διεθνών σχέσεων.
Μπορούμε να αποφύγουμε τις ανούσιες και απλοϊκές προσεγγίσεις. Ο ιμπεριαλισμός πρέπει γίνει κατανοητός ως αναλυτική κατηγορία και να μελετηθεί με τρόπο συγκεκριμένο και επιστημονικό σε τρία επίπεδα: στο πλαίσιο τους καπιταλιστικού παγκοσμίου συστήματος κρατών, σε περιφερειακό επίπεδο και εντός των κοινωνικών σχηματισμών κάθε χώρας μέσα από τις ταξικές/κοινωνικές σχέσεις. Μόνο έτσι μπορούν να αναλυθούν τα συμφέροντα από μια ιστορική διαλεκτική προσέγγιση, τόσο για τις ΗΠΑ, όσο για την Ρωσία, αλλά και άλλων περιφερειακών «παικτών». Καθώς φθίνει οικονομικά η ηγεμονία των ΗΠΑ, τόσο ο ρόλος των άλλων περιφερειακών δυνάμεων μεγαλώνει. Έτσι αποφεύγεται η συνωμοσιολογία και ο μυστικισμός.
Ίσως ακόμα πιο σημαντικό, τα συμπεράσματα της πιο πάνω προσέγγισης πρέπει να αξιοποιηθούν κατά τρόπο συγκεκριμένο σε απάντηση δύσκολων πολιτικών διλημμάτων στην εύφλεκτη περιοχή μας. Εκ των πραγμάτων, η Κύπρος δεν έχει άλλη επιλογή από το να είναι όσο το δυνατό ουδέτερη, ανεξάρτητη και ελεύθερη από τις δύο ή/και άλλες σφαίρες επιρροής. Αν θέλει να μην είναι στόχος και πεδίο εξάσκησης ξένων (και ντόπιων) φαντάρων, δεν μπορεί η Κύπρος να είναι τίποτε άλλο από μια σταθερή, δημοκρατική buffer zone και να λειτουργήσει τη πράξη ως γέφυρα συνεργασίας, μακριά από τα «εμπλεκόμενα συμφέροντα». Διαφορετικά θα παραμένει ένα πεδίο μάχης, μια αμφιλεγόμενη γκρίζα ζώνη, ένα διαφιλονικούμενο, στρατιωτικοποιημένο και διαιρεμένο καθεστώς εξαίρεσης.
Αυτός είναι ο μόνος δρόμος για την χώρα μας.
Εδώ το άρθρο του Διονύση Διονυσίου στον Πολίτη της Κυριακής
Γράφει: Νίκος Τριμικλινιώτης
