fbpx

Θηριωδία, μνήμη, συμφιλίωση. Του Νικόλα Κυριάκου

Τον Ιούνιο του 1944, τα SS προσέθεταν ένα ακόμη επεισόδιο στον μακρύ κατάλογο των θηριωδιών τους, καταστρέφοντας ολοκληρωτικά το γαλλικό χωριό Oradour-sur-Glane στη Γαλλία. 

Είχαν προηγηθεί κι άλλες φρικτές πράξεις, όπως η εκθεμελίωση του χωριού της Κανδάνου στην Κρήτη και η δολοφονία περίπου 180 κατοίκων της. Στις 10 Ιουνίου 1944, λοιπόν, 642 άτομα, ανάμεσά τους και 247 παιδιά, δολοφονήθηκαν στο αλσατικό χωριό. Ήταν μια πράξη βαρβαρότητας, που κουβαλούσε το στίγμα του ακριβώς αντίθετου με τη λογική και την ανθρωπιά. Πριν λίγες μέρες, ο γερμανός Πρόεδρος επισκέφθηκε το χωριό σε μια κίνηση που εμφορούνταν από την πρόθεση να ζητηθεί συγγνώμη, να αναγνωριστεί η πράξη και τα θύματά της και να δοθεί μια δημόσια απολογία για το περιστατικό αυτό.

Τις ίδιες περίπου μέρες, μια άλλη είδηση, από την άλλη μεριά του Ατλαντικού, προσγειώθηκε στον υπολογιστή μου: η Εθνική Ένωση Δικαστών της Χιλής ζήτησε συγγνώμη για τις ενέργειες των μελών της κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας του Πινοσέτ, παραδεχόμενη ότι την εποχή εκείνη οι δικαστές είχαν απεκδυθεί, τον βασικό τους ρόλο στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η δικτατορία είχε αφήσει πίσω της χιλιάδες νεκρούς και εξαφανισμένους αντιφρονούντες ή άτομα που θεωρήθηκαν από το καθεστώς ως εσωτερικοί εχθροί.

Ο κόσμος μας εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να είναι σκληρός, βάρβαρος, απάνθρωπος, βίαιος. Η μεταπολεμική ευφορία που έφερε την άνοδο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την κατοχύρωσή τους σε οικουμενικό και περιφερειακό επίπεδο ακολουθήθηκε από τις διαδοχικές δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής, τη διατήρηση του απαρτχάιντ και τους ολοκληρωτισμούς κάθε χρώματος που συνέτριψαν εκατομμύρια ζωές στις μυλόπετρές τους.

Ο δικός μας τόπος δεν αποτέλεσε εξαίρεση: για δεκαετίες η διακοινοτική σύγκρουση και η τουρκική εισβολή άφησαν πίσω χιλιάδες θύματα, τραύματα σε δύο γενιές ανθρώπων, εκατοντάδες αγνοούμενους, που όλο και πιο συχνά τελευταία ανακαλύπτονται με σαφείς ενδείξεις ότι εκτελέστηκαν εν ψυχρώ. Η αντιπαλότητα κρατά για χρόνια, ή για να το πω με τον γλαφυρό τρόπο που το απέδωσε κάποιος άλλος για να εξηγήσει την αδυναμία επίλυσης του Κυπριακού: «έτρεξε πολύ αίμα ανάμεσά μας». Περί τούτου καμιά αμφιβολία: το νησί μας είναι γεμάτο από αγάλματα, μνημεία και πλάκες για τους πεσόντες, τους μάρτυρες και τους αγωνισθέντες, που δεν σε αφήνουν να ξεχάσεις την πικρή γεύση της ιστορίας του.

Δεν υπάρχει όμως κανένα μνημείο, καμιά πλατεία και κανένας δημόσιος χώρος που να είναι αφιερωμένος στην ειρήνη, στη συμφιλίωση και στην υπόσχεση του «ποτέ ξανά». Η μνήμη εδώ κατευθύνεται μόνο στη διαιώνιση του πόνου, στη θεμελίωση της έχθρας και στην εμπέδωση της πεποίθησης ότι δεν είναι εφικτή η συνύπαρξη, βασισμένη στην ισοτιμία, στην αξιοπρέπεια και στην αναγνώριση του πόνου του άλλου. Για πολλά χρόνια η κρατική πολιτική και η κοινωνική καθημερινότητα ήταν στημένες πάνω σε αυτές τις αρνήσεις, σπρώχνοντάς μας όλο και πιο βαθιά να χωθούμε στα χαρακώματα που οι ίδιες είχαν σκάψει.

Προέρχομαι από μια γενιά της οποίας οι πατεράδες πλήρωσαν βαρύ τίμημα για τον πολιτικό μυωπισμό των ελίτ των περασμένων δεκαετιών – το αίμα που έτρεξε ανάμεσά μας, ανήκει εν μέρει και σε μένα. 39 χρόνια μετά το 1974, 50 μετά το 1963, 55 μετά το 1958 και ένας θεός ξέρει πόσα άλλα από τις εκάστοτε συγκρούσεις και τα θύματα που άφηναν πίσω, θα ήθελα να ανήκω στη γενιά που θα κλείσει τον κύκλο του αίματος και θα σταθεί πάνω από τα απομεινάρια των τουρκοκυπριακών χωριών και τους ελληνοκυπριακούς τάφους ή τα απομεινάρια των ελληνοκυπριακών χωριών και τους τουρκοκυπριακών τάφους, με πρόθεση απολογίας, ευθύνης, αναγνώρισης, μα πιο πολύ πίστης ότι τα δικά μας χέρια θα μείνουν καθαρά. Ελπίζω πως έχουμε ακόμα –λίγο– χρόνο για να το καταφέρουμε.

Οι άλλοι μπόρεσαν, εμείς γιατί όχι; 

Γράφει: Νικόλας Κυριάκου

Φωτογραφία της ημέρας

poumastompanio

Ενα πούμα στο μπάνιο. Η περίπτωση της οικογένειας στην Καλιφόρνια είναι μάλλον διαφορετική. Την ζέστη θέλησαν να αντιμετωπίσουν και άφησαν τις πόρτες ανοιχτές για να δροσιστούν οι ένοικοι του σπιτιού στη Sonora. Ξαφνικά το βράδυ βρέθηκαν αντιμέτωποι με το ζώο και έντρομοι (ζώο και άνθρωποι) έτρεξαν να κρυφτούν. Τελικά με την επέμβαση των αστυνομικών ο επισκέπτης έφυγε από το παράθυρο αφού πρώτα είχε κάνει μαντάρα το μπάνιο προς το σπίτι του.(California Department of Fish and Wildlife via AP)

Ήξερες ότι...

Όταν το 1694 πέθανε η βασίλισσα Μαρία Β’, όλοι οι βρετανοί δικηγόροι, σε ένδειξη πένθους, φόρεσαν μαύρες τηβέννους. Τις φορούν μέχρι σήμερα...

Σήμερα


Κυριακή
22
Σεπτεμβρίου
2019
Ευρωπαϊκή Ημέρα Μετακινήσεων (Ευρωπαϊκή Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο)

Γιορτάζουν : Ζωγραφιά, Λοίζος, Λουίζα, Φωκάς, Φώκιος, Φώκης, Φωκία, Φωκίνα

1908
Αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία της Βουλγαρίας.
1955
Η τηλεόραση είναι γεγονός στη Βρετανία.Πρώτο εμπορικό κανάλι στη χώρα γίνεται το ITV (Independent Television).
1960
Το Μάλι γίνεται ανεξάρτητο κράτος από τη Γαλλία (εθνική εορτή).
1980
Έναρξη του οκταετούς πολέμου Ιράν-Ιράκ. Το Ιράκ εισβάλλει στο Ιράν.
1996
Στις βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, το ΠΑΣΟΚ παραμένει στην εξουσία με 41,4% και 162 έδρες, έναντι 38,1% για τη ΝΔ και 108 έδρες. Επίσης, το ΚΚΕ λαμβάνει 5,6% και 11 έδρες, ο Συνασπισμός 5,1% και 10 έδρες, το ΔΗΚΚΙ 4,4% και 9 έδρες, ενώ η Πολιτική Άνοιξη λαμβάνει το 2,94% και δεν μπαίνει στη Βουλή. Παραιτείται ο πρόεδρος της ΝΔ, Μιλτιάδης Έβερτ. Στις 25 Σεπτεμβρίου ορκίστηκε νέα κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη.

Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter μας 

Client Newsletter Icon2 copy