fbpx

Ποιος θα κρίνει τους κριτές; Του Γιάννου Κατσουρίδη


article photo0000888989988888889888898

«Λάβρος κατά των αδυνάτων, δεξί εξτρέμ των δυνατών..»

 

Τα ΜΜΕ έχουν χαρακτηριστεί ως «τέταρτη εξουσία» για το ρόλο ελέγχου τον οποίο έχουν επωμιστεί σε σχέση με τις άλλες τρεις εξουσίες και ειδικά την εκτελεστική και τη νομοθετική. Πολλοί, όμως, θέτουν το ερώτημα αν αυτή η «τέταρτη εξουσία» έχει, πλέον, καταστεί «πρώτη». Μια υπερεξουσία, δηλαδή, η οποία νιώθει τόσο ισχυρή ώστε να μην χρειάζεται να λογοδοτεί σε κανένα. Μια εξουσία, η οποία συνεπικουρούμενη πολιτικών ανοχών και της τεράστιας οικονομικής ισχύος που ιδιοκτησιακά διαθέτει, δραστηριοποιείται σε ένα περιβάλλον στο οποίο (όχι μόνο στην Κύπρο) δεν υπάρχουν ουσιαστικοί περιορισμοί στη δική της αυθαιρεσία, πέραν της προσωπικής ηθικής και μέτρου του δημοσιογράφου, τα οποία, όμως, είναι πολύ ευάλωτα στην οικονομική και επιχειρηματική ιδιοκτησία.

Αυτή η κατάσταση πραγμάτων έχει αφετηρία σε μεγάλο βαθμό την (άναρχη) δόμηση του (ιδιοκτησιακού) καθεστώτος των ΜΜΕ στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Από τους παραδοσιακούς εκδότες-δημοσιογράφους, η ιδιοκτησία εφημερίδων και πολύ περισσότερο των νεοδημιούργητων ιδιωτικών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών, περνάει σταδιακά σε ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες με παράλληλη δραστηριότητα και σε άλλους οικονομικούς κλάδους. Μια πορεία κοινή με άλλες χώρες της Ευρώπης και ειδικά την Ελλάδα.

Η κατοχή εκ μέρους των διαφόρων επιχειρηματιών μέσων μαζικής ενημέρωσης, και μάλιστα πολλών ταυτόχρονα, χρησιμοποιείται ως πολιτικό χρήμα: ανταλλάσσουν την πολιτική υποστήριξη με την κατοχύρωση των οικονομικών τους απαιτήσεων. Τα ΜΜΕ γίνονται, έτσι, προπαγανδιστικοί μηχανισμοί στήριξης των συμφερόντων των ιδιοκτητών τους.

Ο ενισχυμένος ιδεολογικός και πολιτικός ρόλος των ΜΜΕ, αντικατοπτρίζεται σταδιακά σε ένα νέο τύπο δημόσιου διανοούμενου, του δημοσιογράφου, του οποίου ο ρόλος είναι όχι να ενημερώνει την κοινωνία, αλλά να προετοιμάζει το ιδεολογικό κλίμα συγκεκριμένων πολιτικών, να αποσιωπά (συνειδητά ή από άγνοια) διαστάσεις της πραγματικότητας, να λειτουργεί ως εκπρόσωπος της συμμαχίας των επιχειρηματικών συμφερόντων και μερίδας της πολιτικής τάξης (βέβαια αυτό δεν ισχύει για την ολότητα ή και την πλειοψηφία των δημοσιογράφων, αλλά για μια μερίδα). Πολλοί από αυτούς στελεχώνουν γραφεία επικοινωνίας μεγάλων επιχειρήσεων, καθώς και πολιτικών προσώπων ή κομμάτων, ενώ ταυτόχρονα αρθρογραφούν δήθεν ανεξάρτητα.

Οι επικείμενες προεδρικές εκλογές και η υπόθεση με το μνημόνιο έφεραν στην επιφάνια την προβληματική αυτή κατάσταση. Ο βαθμός στον οποίο αρκετές εφημερίδες και τηλεοπτικά κανάλια εδώ και καιρό έχουν πάρει (κοινή) θέση για τις προεδρικές είναι χαρακτηριστικός. Αυτό από μόνο του φυσικά δεν είναι πρόβλημα διότι αποτελεί δικαίωμα του κάθε μέσου να κάνει τις επιλογές του. Είναι ωστόσο πρόβλημα στον βαθμό που τα ίδια θέλουν να παρουσιάζονται ως «ανεξάρτητα» και «αντικειμενικά».

Η ίδια «συγχορδία» παρουσιάστηκε και στο θέμα του μνημονίου, το οποίο για μήνες διατυπωνόταν ως η μοναδική ορθή διέξοδος για την κυπριακή οικονομία, ενώ τα επί μέρους μέτρα του προετοιμάζονταν από καιρό. Ενδεικτικό της εν λόγω συγχορδίας είναι δύο ζητήματα. Αφενός, η φορολόγηση της ακίνητης ιδιοκτησίας, που έγινε το μέγα και μοναδικό θέμα του μνημονίου. Όλα τα άλλα που αφορούν στις μάζες και στους εργαζόμενους και που είναι η ουσία του μνημονίου παρουσιάζονταν ως μια «αναγκαιότητα» που «δυστυχώς» πρέπει να γίνει αποδεχτή. Αφετέρου, η τεχνητή διαίρεση που καλλιεργήθηκε μεταξύ εργαζομένων του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα ώστε να προετοιμαστεί αρχικά η επίθεση ενάντια στα κεκτημένα του δημόσιου (όχι τα προνόμια) και μεταγενέστερα (ή και ταυτόχρονα) σε όλα τα εργατικά κεκτημένα.

Όλο αυτό το πλέγμα δημιουργεί τη φυσιολογική απορία: ποιος θα κρίνει αυτούς που θέλουν να κρίνουν όλους τους άλλους; Η απάντηση δεν μπορεί να έχει απλοϊκή ή και απλουστευμένη εξήγηση: αυτοί που πληρώνουν και αγοράζουν τις εφημερίδες, ή παρακολουθούν τα κανάλια. Επειδή ακριβώς και τα δύο είδη ΜΜΕ ζουν βασικά από τις διαφημίσεις και δεν αγοράζονται κυρίως για το «πολιτικό τους προϊόν» αλλά για το ψυχαγωγικό. Επιπλέον, διότι το ίδιο επιχείρημα μπορεί να ειπωθεί και για τα κόμματα και τους εκάστοτε προέδρους, αφού ψηφίζονται. Δεν μπορεί να ισχύει η λογική των δύο μέτρων και δύο σταθμών.

  

Γράφει: Γιάννος Κατσουρίδης

Φωτογραφία της ημέρας

puppuupa

Ενα από τα χειρότερα περιβαλλοντικά ατυχήματα στην ιστορία του Ισραήλ συνέβη στην έρημο Evrona και κοντά στο θέρετρο της πόλης Eilat στην Ερυθρά Θάλασσα. Ενας αγωγός αργού πετρελαίου έσπασε, με αποτέλεσμα να μαυρίσει η γη με τους επιστήμονες να λένε ότι θα χρειαστούν μήνες έως και χρόνια για να αποκατασταθεί η ζημιά. REUTERS/Baz Ratner

Ήξερες ότι...

Η παλιότερη τοιχογραφία βρέθηκε στην Ιταλία και είναι ηλικίας 35.000 ετών. Αναπαριστά δύο ζώα κι έναν άνθρωπο που φορά μάσκα!

Σήμερα


Τρίτη
15
Ιουνίου
2021
Παγκόσμια Ημέρα κατά της Κακομεταχείρισης των Ηλικιωμένων

Γιορτάζουν : Αυγουστίνος

763 π.Χ.
Οι Ασσύριοι καταγράφουν έκλειψη ηλίου, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για τον ορισμό των χρονολογιών της Μεσοποταμιακής ιστορίας.
1215
Ο βασιλιάς Ιωάννης της Αγγλίας υπογράφει τη Μάγκνα Κάρτα.
1911
H ΙΒΜ ιδρύεται στην Νέα Υόρκη.
1954
Η UEFA ιδρύεται στην Ελβετία.
1977
Για πρώτη φορά μετά το τέλος της δικτατορίας του Φρανθίσκο Φράνκο στην Ισπανία γίνονται ελεύθερες εκλογές

Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter μας 

Client Newsletter Icon2 copy