Ο όρος opportunity cost χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1914 από τον Αυστριακό οικονομολόγο Friedrich von Wieser και ορίζεται ως η χαμένη αξία των εναλλακτικών επιλογών που δεν αξιοποιήθηκαν, με αποτέλεσμα να μην έχουν επιτευχθεί τα θετικά αποτελέσματα που θα μπορούσαν να επιτευχθούν.
Για την Κύπρο, το μεγαλύτερο opportunity cost είναι πλέον η πλήρης απουσία αναπτυξιακού σχεδιασμού, που αφήνει τη χώρα να αρμενίζει στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα της αυτόματης ανάκαμψης. Όμως επειδή δεν πρόκειται να ξυπνήσουμε ένα πρωί και τα πράγματα να έχουν διορθωθεί από μόνα τους, χρειαζόμαστε επειγόντως ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχέδιο που να προσδιορίζει πού θέλουμε να πάμε, με ποιούς τρόπους θα προχωρήσουμε και πότε υπολογίζουμε να φτάσουμε. Σε διαφορετική περίπτωση, το τεράστιο βάρος των χαμένων ευκαιριών θα μας οδηγήσει οριστικά στον πάτο.
Μετά από τα γεγονότα του περασμένου Μαρτίου, η Κύπρος απώλεσε οριστικά ένα μέρος της οικονομικής παραγωγής της που προερχόταν από το χρηματοπιστωτικό τομέα. Αυτή η απώλεια δεν πρόκειται να αποκατασταθεί με επαναφορά στην προτέρα κατάσταση, αφού κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, αφού η Κύπρος έχει την ευκαιρία για πραγματική παραγωγική αναδιάρθρωση και για πραγματικές αλλαγές στην οικονομία της, ώστε να μην λειτουργεί απλώς σαν ένας φορολογικός παράδεισος, για εύκολο παρκάρισμα γκρίζου χρήματος, χωρίς πολλές ενοχλητικές ερωτήσεις. Η Κύπρος διαθέτει υψηλής ποιότητας ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο αποτελεί τον κυριότερο πλούτο της χώρας μας. Αυτός ο πλούτος πρέπει να αποτελέσει την πρώτη ύλη για τον επανασχεδιασμό της κυπριακής οικονομίας, ώστε η απώλεια του χρηματοπιστωτικού τομέα να αντισταθμιστεί με την ενίσχυση καλύτερων και παραγωγικότερων τομέων της οικονομίας μας. Ακόμα και η αξιοποίηση του φυσικού αερίου δεν πρόκειται να αποφέρει τα αναμενόμενα, εάν η Κύπρος δεν επανασχεδιάσει την οικονομία της ώστε να αξιοποιήσει τα έσοδα αναπτυξιακά και όχι καταναλωτικά, ώστε να μην έχουν και εκείνοι οι πόροι την κακή τύχη των προηγούμενων.
Στόχος μας δεν πρέπει να είναι η επαναφορά στο κακό παρελθόν που μας οδήγησε στην καταστροφή, ούτε η προσμονή στο θαύμα. Στόχος μας πρέπει να είναι η δημιουργία μιας καλύτερης οικονομίας και μιας καλύτερης χώρας, που να μπορεί να αξιοποιεί τις δυνατότητές της και να ανταγωνίζεται στο διεθνές περιβάλλον. Πρακτικά, πρέπει να γίνει άμεσα το αυτονόητο: Η Κυβέρνηση να καταρτίσει ένα αναπτυξιακό σχέδιο, το οποίο να προσδιορίζει τους τομείς της κυπριακής οικονομίας που θα ενισχυθούν με συγκεκριμένους τρόπους μέσα από τη συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Δυστυχώς, σήμερα κάτι τέτοιο δεν υφίσταται, αφού η Κυβέρνηση έχει παρασυρθεί και εγκλωβιστεί στη μικροδιαχείριση της καθημερινότητας, χάνοντας την ουσία, χάνοντας ευκαιρίες και χάνοντας πολύτιμο χρόνο. Κυβερνητικά στελέχη δηλώνουν ότι η συνταγή της εξόδου από την ύφεση είναι αποκλειστικά η πιστή εφαρμογή του Μνημονίου. Όμως αυτό είναι λάθος, επειδή η εφαρμογή των προνοιών του Μνημονίου εξασφαλίζει απλώς την επόμενη δόση, η οποία προορίζεται για τα λειτουργικά έξοδα και τις δανειακές υποχρεώσεις του κράτους, ενώ ταυτόχρονα η λιτότητα επιδεινώνει την ύφεση και χαμηλώνει περισσότερο το βιοτικό επίπεδο των Κυπρίων πολιτών. Και κάθε ημέρα που περνά χωρίς ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχεδιασμό, αυξάνει το opportunity cost και μειώνει τις προοπτικές εξόδου από την ύφεση.
Γράφει: Γιάννης Παναγιώτου
