Οι ανοικτές αγορές ήταν στο παρελθόν ο πόλος έλξεις όλων των κατοίκων μιας περιοχής αφού όλοι πήγαιναν στο παζάρι. Και τα παζάρια είχαν παραλλαγές και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, αφού ορισμένα ήταν για γεωργικά προϊόντα, άλλα για χειροτεχνίες, ρούχα και ζώα.
Όταν ήμουν μικρός άκουγα συχνά τη μάνα μου να μιλά για το γυναικοπάζαρο στο τέλος της Λήδρας στη Λευκωσία όπου μαζεύονταν γυναίκες και πωλούσαν τα προϊόντα τους όπως διάφορα κεντήματα, ρούχα και άλλα αντικείμενα δικής τους κατασκευής.
Οι αγορές ήταν πάντα ένα σημείο κοινωνικοποίησης αλλά και ευκαιρία για τους γεωργούς, παραγωγούς, καλλιτέχνες και χειροτέχνες, να πωλούν τα προϊόντα τους, με χαμηλό ρίσκο, λίγα έξοδα και χωρίς μεσάζοντες, για να έχουν ένα καλό εισόδημα. Αυτή την εποχή που όλες οι χώρες προωθούν το Sharing Economy – (Οικονομία Διαμοιρασμού) αυτές οι αγορές έχουν ακόμη μεγαλύτερη αξία.
Είναι για αυτό το λόγο που πέραν από τις συνηθισμένες λαϊκές αγορές που έχουμε εμείς στην Κύπρο, στο εξωτερικό θα δείτε να προωθούνται και άλλου είδους αγορές που γίνονται σε τακτά διαστήματα όπως αγορές λουλουδιών και φυτών, χειροτεχνίας και τέχνης με τις πιο πετυχημένες να είναι ίσως τα food markets – αγορά φαγητών από μαγειρεία.
Η μεγάλη επιτυχία των food markets βασίζεται και στη νέα μόδα για το street food όπου κόσμος ταξιδεύει αποστάσεις για να έρθει να δοκιμάσει σπιτίσια και υγιεινά φαγητά. Τα food markets μπορεί να οργανωθούν σε μια πόλη όπου ο Δήμος πχ μπορεί να προσφέρει σε ένα πάρκο ή στο κέντρο μιας πλατείας, τραπέζια και καρέκλες με τα σταντ των διαφόρων πολιτών γύρο από αυτό. Σε αυτά συμμετέχουν συνήθως σεφ και νοικοκυρές με μερικά ωραία φαγητά τα οποία μαγειρεύουν σπίτι τους, κερδίζοντας έτσι και ένα επιπλέον εισόδημα.
Είτε είναι για αγορά λουλουδιών, είτε για χειροτεχνίες και τέχνη ή για φαγητό στην πόλη όλα αυτά αποτελούν μαγνήτη έλξης των κατοίκων, προσφέρουν απασχόληση, ευχάριστο χρόνο για τους επισκέπτες και ένα καλό εισόδημα σε αυτούς που πωλούν τα προϊόντα τους.
Από την άλλη όμως για να γίνουν όλα αυτά με επιτυχία χρειάζονται ορισμένα συστατικά όπως:
- Όταν γίνονται τέτοιες αγορές να υπάρχουν και άτομα, χειροτέχνες, καλλιτέχνες, μάγειροι, φυτώρια κλπ που να συμμετέχουν. Γι αυτό χρειάζεται να δημιουργηθεί το ενδιαφέρον και να εκπαιδευτούν κατάλληλα για το πως παρουσιάζουν τα προϊόντα τους και τη μοναδικότητα τους, την καθαριότητα, να είναι ελκυστικά, να εξυπηρετούν σωστά τους πελάτες κλπ.
- Χρειάζεται να υπάρχουν σωστοί χώροι στην πόλη ανάλογα με το είδος της αγοράς γιατί θα υπάρχει συνωστισμός κόσμου. Χρειάζονται διευκολύνσεις όπως πχ αποχωρητήρια, καθίσματα και τραπεζάκια, χώροι στάθμευσης για τους επισκέπτες αλλά και τα μεταφορικά οχήματα των εκθετών. Ο χώρος πρέπει να είναι ωραία διακοσμημένος με φυτά και έργα τέχνης για να τον κάνει ελκυστικό. Οι χρεώσεις δεν πρέπει να είναι υπερβολικές και θα είναι καλό αν οι συμμετέχοντας έχουν πρόσβαση σε συμβουλές οικονομικού τύπου ή/και για άλλα θέματα που αφορούν τα προϊόντα τους.
- Τα προϊόντα που προσφέρονται να είναι τοπικά, με μεγάλη ποικιλία προϊόντων σε διάφορες τιμές, οι πελάτες να μιλούν με τον ιδιοκτήτη και όχι υπαλλήλους.
- Να υπάρξει υποστήριξη από την πολιτεία στις ομάδες πολιτών που θα ενδιαφέρονταν για συμμετοχή. Πολλοί που θα ήθελαν να λάβουν μέρος μπορεί να μην νιώθουν άνετα, να χρειάζονται βοήθεια, εκπαίδευση και υποστήριξη. Η προώθηση των αγορών από την πόλη θα αυξήσει την επισκεψιμότητα και θα βοηθήσει πολύ τους πολίτες που έχουν σταντ με προϊόντα.
Στην Κύπρο έχουμε πολλά προβλήματα με τη λειτουργία των λαϊκών αγορών όπου η νομοθεσία δεν εφαρμόζεται, οι χώροι είναι ακατάλληλοι, οι δημοτικοί υπάλληλοι αλλά όσοι πωλούν τα προϊόντα τους χρειάζονται πολλή εκπαίδευση.
Με λίγο κόπο και απλό προγραμματισμό μπορούμε να προσφέρουμε ένα υπέροχο τόπο για τους κατοίκους, ευκαιρίες να αυξήσουν τα εισοδήματα τους οι μικροπωλητές και να ζωντανέψει η πόλη!
- *Χαράλαμπος Θεοπέμπτου
- Βουλευτής,
- Πρόεδρος
- Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών
